"Meta"matik hesabı! Sosyal medya devi çocuk bağımlılığı davasında 16,68 milyar dolara kadar ödeme yapmayı kabul etti
Facebook ve Instagram gibi platformları bünyesinde barındıran Meta, ABD genelinde eyaletler tarafından açılan dev çocuk güvenliği davasında mahkeme kararını beklemeden uzlaşmaya vararak azami 16,68 milyar dolar ödemeyi kabul etti. Şirketin karşı karşıya kaldığı 200 milyar dolarlık ceza riski üzerine atılan bu tarihi adım kapsamında, suçlamalar kabul edilmese de Facebook ve Instagram'da çocuklara gece engeli, günlük kullanım sınırı ve sıkı yaş doğrulama gibi kısıtlamalar uygulanacak.
Sosyal medya platformlarını çocukları bağımlı kılacak şekilde tasarlamak, gençlerin ruh sağlığını tehlikeye atmak ve çocukların kişisel verilerini hukuka aykırı toplamakla suçlanan Meta, ABD'de köşeye sıkıştı.
Karşı karşıya kaldığı 200 milyar dolarlık devasa ceza tehdidini gören teknoloji devi, mahkeme kararını beklemeden eyaletlerle pazarlık masasına oturdu. Şirket, davaları kapatmak adına 16,68 milyar dolara kadar ödeme yapmayı kabul etti.
META, YOUTUBE VE TİKTOK'U DA İÇİNE ÇEKİYOR
Meta, anlaşmadaki yaklaşık 5,3 milyar dolarlık bölümün, YouTube ve TikTok'un da aynı miktarı ödemeyi ve benzer kullanım limitleri ile yaş doğrulama önlemlerini uygulamayı kabul etmesi halinde ödeneceğini açıkladı.
Meta'nın baş hukuk sorumlusu CJ Mahoney, "Gençler onlarca uygulama arasında geçiş yapıyor. Bu nedenle sektör genelinde bir çözüme ihtiyacımız var" ifadelerini kullandı.
Instagram CEO'su Adam Mosseri hakim karşısında. Fotoğraflar: Reuters, Takvim
200 MİLYAR DOLARLIK RİSK MASADA KALDI
Meta hakkında ABD genelinde açılan davalarda, şirketin ödemek zorunda kalacağı ceza miktarının 200 milyar dolara kadar ulaşabileceği konuşuluyordu. Uzun sürecek bir mahkeme hesaplaşması beklenirken, dev ceza riskini göze alamayan şirket pazarlık yolunu seçti. Mahkeme belgelerine yansıyan detaylara göre Meta, bu devasa uzlaşma tutarına rağmen kendisine yöneltilen suçlamaları ve herhangi bir hukuki sorumluluğu resmi olarak kabul etmedi. Ancak mahkeme salonundan kaçış olarak yorumlanan bu adım, sürecin karar çıkmadan milyarlarca dolarla kapatılmasını sağladı. Yapılan anlaşma kapsamında Meta'nın yalnızca California eyaletine ödeyeceği tutar dahi 2,20 milyar doları buldu.

ÇOCUKLARA GECE ENGELİ VE SÜRE SINIRI GELİYOR
Teknoloji devinin ödeyeceği para kadar, platformlarında yapmak zorunda kalacağı köklü değişiklikler de dikkati çekti. Anlaşma maddelerine göre Facebook ve Instagram başta olmak üzere tüm Meta platformlarında gençler için radikal adımlar atılacak:
- Genç kullanıcılar için varsayılan günlük kullanım sınırları devreye sokulacak.
- Belli gece saatlerinde gençlerin platformlara erişimi kısıtlanacak.
- Yaş sınırlaması olan içeriklerin önüne geçmek amacıyla yaş doğrulama sistemleri sertleştirilecek.
- Ebeveynlerin çocuklarını dijital ortamda koruyabilmesi için yeni denetim araçları sunulacak.
CEZADAN KAÇTI: ÖDEMELER YILLIK OLARAK GERÇEKLEŞECEK
Şirket, uzlaşma kapsamında yapılacak ödemelerin 10 yıl boyunca yıllık olarak gerçekleştirileceğini ve anlaşmayla bağlantılı hukuki giderlerinin 10 milyar dolara ulaşacağını belirtti.
"16,68 MİLYAR DOLAR" ASLINDA META İÇİN NE KADAR?
Meta, geçen yıl 60 milyar dolar net kâr elde ederken, toplam geliri 201 milyar dolar olmuştu.
16,68 milyar dolarlık azami ödeme, şirketin yıllık net kârının yaklaşık yüzde 28'ine denk geliyor.
Sosyal medya şirketinin hisseleri çarşamba günü piyasaların açılışında yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti.
ABD'DEKİ META DAVASI
ABD'de 29 eyaletin başsavcısı tarafından açılan dava, California, Oakland'da görülmeye başlandı. Davada, aralarında sosyal medya kullanımı yüzünden çocuklarını kaybettiklerini belirten ailelerin de bulunduğu pek çok mağdur yer alıyor.
META CEO'su Mark Zuckerberg
ÇOCUKLARI BAĞIMLI HALE GETİRİYOR
Meta, iş modeli gereği çocukları ve gençleri Facebook ile Instagram'a kasıtlı olarak bağımlı hale getirmekle, algoritmalar aracılığıyla onları zararlı içeriklere maruz bırakmakla ve bu zararları bilmesine rağmen kamuoyundan gizlemekle suçlanıyor.
META'ya karşı tarihi dava
Davacılar, Meta'dan devasa tazminatlar talep ediyor. Şirketin kendi hesaplamalarına göre, davanın aleyhe sonuçlanması durumunda 1,4 trilyon dolara varan astronomik cezalarla karşılaşabileceği, eyalet yetkililerinin ise bu miktarın 200 milyar dolar civarında olmasını öngördüğü belirtiliyor.
Savcılar ve aileler sadece para cezası değil, aynı zamanda Facebook ve Instagram'ın işleyiş biçimini tamamen değiştirecek yasal düzenlemeler ve kısıtlamalar talep ediyor.
ESKİ ÇALIŞANLAR DA TANIKLIK YAPTI
Dava sürecinde Meta'nın eski güvenlik mühendisleri gibi isimler tanıklık yaparak, şirketin çocuk güvenliğinden ziyade finansal çıkarları ve büyümeyi önceliklendirdiğini, güvenlik açıklarını bildikleri halde hızlı hareket etme mantığıyla ("hızlı hareket et ve işleri boz") önlem almadıklarını öne sürdü.
Ağustos 2026'nın başında New Mexico mahkemesi, Meta'nın "kamuya zarar" oluşturduğu ve çocuklara zarar verdiği gerekçesiyle şirketi 375 milyon dolar ödemeye mahkum etmişti.
META YALANLIYOR
Meta suçlamaları reddediyor. Genç kullanıcıların korunması için ebeveyn denetimleri ve "genç hesapları" gibi önemli adımlar attıklarını savunan şirket avukatları, ergenlerin ruh hali ile sosyal medya kullanımı arasındaki bağın net olmadığını, platformları tehlikeli hale getirmek istemediklerini belirtiyor.
Emsal teşkil edecek
Bu davanın sonucunun yalnızca Meta'nın (Instagram ve Facebook) işleyişini kökten değiştirmekle kalmayıp, TikTok, YouTube ve Snapchat gibi diğer sosyal medya devleri için de küresel ölçekte emsal teşkil etmesi bekleniyor.
INSTAGRAM CEO'SU HALA REDDEDİYOR
Instagram CEO'su Adam Mosseri, ABD'de 29 eyaletin Meta'ya karşı açtığı davada şirketinin kamuoyundan olumsuz bilgileri sakladığı yönündeki iddiaları reddetti.
The Guardian'ın haberine göre Mosseri, California eyaletindeki federal mahkemede görülen davada ifade verdi.
ZUCKERBERG KÜRSÜYE ÇIKMAMAK İÇİN 16,68 MİLYAR DOLAR ÖDEDİ
Duruşmada Instagram CEO'su Adam Mosseri'nin yanı sıra, Mark Zuckerberg'in de ifade vermesi bekleniyordu; uzlaşma tam bu ifadelerin öncesinde geldi.
Meta'nın ürünlerini gençlerde bağımlılık yaratacak şekilde tasarladığı ve bunun anksiyete, depresyon ve intihar dahil ruh sağlığı sorunlarına yol açtığı iddialarının ele alındığı davada Mosseri, şirketin olumsuz bilgileri kamuoyundan sakladığı yönündeki suçlamalara ilişkin soruları yanıtladı.
Instagram CEO'su Adam Mosseri hakim karşısında
Mosseri, söz konusu iddiaları reddederek "Ekibimi herhangi bir şeyi saklamaya teşvik etmeye çalışmıyorum." ifadesini kullandı.
Instagram'ın gençlere yönelik güvenlik özelliklerinin kullanım oranlarının düşük olduğuna ilişkin verilerin neden kamuoyuyla paylaşılmadığı sorusunu cevaplayan Mosseri, bu soruya "Her bir istatistiği yayımlamıyoruz." şeklinde yanıt verdi.
ABD'de "çocukların ruh sağlığına zarar verdiği" suçlamasıyla Meta'ya karşı açılan dava sonlandırılırken, şirketin eski bir çalışanı, Meta'nın çocuk güvenliğinden ziyade finansal çıkarları önceliklendirdiği iddiasında bulunmuştu.
DÜNYA GENELİNDE YAŞ SINIRI DALGASI
Meta davası artık tek başına bir ABD hukuk mücadelesi değil.
Avustralya, Avrupa, İngiltere ve bazı ABD eyaletlerinde çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yaş sınırlamaları ve doğrulama sistemleri gündemde.
Peki Türkiye'de durum nasıl?
TBMM Genel Kurulu, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarına erişimini yasaklayan düzenlemeyi kabul etti. Yeni kanunla birlikte sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaş altındaki kullanıcılara hizmet sunamayacak ve yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.
Marco Rubio'dan mevkidaşlarına İran mesajı: İşte ABD'nin yeni politikası
Netanyahu'nun oğlu apar topar İsrail'e getirildi


